In mijn vorige blog Winter is Coming en Water en Vuur heb ik al veel verteld over het Water-element en de bijbehorende organen. De nieren zijn complex, maar ontzettend belangrijk. Het Water-element, samen met de nieren en blaas die ermee geassocieerd worden, is de moeder van het Hout-element. Wat dat precies betekent, ga ik nu verder uitleggen.
First things first: wat zijn de elementen?
De theorie van de Vijf Fasen werd voor het eerst beschreven tijdens de periode van de Krijgsheren (476-221 v.Chr.), een tijd van sociale en politieke onrust in China. Confucius verweefde deze theorie in zijn filosofie om structuur en harmonie in de samenleving te brengen. De Vijf Fasen richten zich op beweging, verandering en de onderlinge relaties in de natuur en werden later ook toegepast op sociale structuren om evenwicht en orde te creëren.
In de Traditionele Chinese geneeskunde (TCM) vormt Yin en Yang de basis: waar van het één te veel is, is van het ander te weinig. Waar licht is, is donker. Kort gezegd: het een kan niet zonder het ander bestaan. De Vijf Elementen theorie is een variant hiervan maar brengt meer structuur en categoriseren specifieke kenmerken maar laten ook zien hoe alles met elkaar verbonden is. Elk element heeft specifieke eigenschappen en beïnvloedt de natuurlijke cycli van mens, dier en omgeving. Hoe deze invloeden uitwerken, verschilt per persoon en dit bepaalt hoe de juiste balans voor een individu ontstaat.
Gezondheid in de TCM draait niet alleen om de aan- of afwezigheid van ziekte, maar om harmonie tussen de krachten die ons lichaam en de natuur aandrijven. De vijf elementen—Hout, Vuur, Aarde, Metaal en Water—zijn hierbij essentieel. Elk element is verbonden met een seizoen, een orgaan, een emotie en een dynamiek die invloed heeft op ons gezondheid en welzijn.
Het is een complex onderwerp, maar aan het einde van deze blog geef ik een boekentip voor wie dieper wil duiken in deze fascinerende theorie.
In de lente (Hout) ontwaakt de natuur. Knoppen barsten open, fris groen verschijnt, dieren worden actief en mensen trekken weer naar buiten. Het is de tijd van de grote schoonmaak, impulsieve ideeën en knaldrang!
Daarna volgt de zomer (Vuur): wat groeide, mag nu bloeien. Alles bruist van leven. De bloem die zich oprichtte in de lente, staat nu in volle glorie te shinen. Ook jouw plannen komen hier tot volle bloei.
In de nazomer (Aarde) keert de rust terug. Het is de tijd van rijping en oogst. De natuur vertraagt. Jij mag nu genieten van alles wat je hebt gezaaid en geoogst — fysiek, emotioneel of spiritueel.
Dan komt de herfst (Metaal). Bladeren verwelken, vruchten vallen, maar zaden blijven over. Oude bladeren voeden de bodem. Je kijkt terug: wat bewaar je, wat laat je los? Het is de tijd van opruimen en reflecteren.
De winter (Water) brengt stilte. Aan de oppervlakte lijkt alles stil te staan, maar ondergronds bruist het leven door. Dit is de tijd om te herstellen, om te leren van wat was, en om te je klaar te maken voor wat komt.
En dan… begint alles opnieuw. De lente breekt aan. Nieuw leven ontwaakt.
Deze twee cycli werken samen om een dynamisch evenwicht te creëren, waarbij de elementen elkaar voeden of temperen om de juiste balans te krijgen.
Wat betekent dit voor jou?
Het is belangrijk te begrijpen dat je nooit alleen één type bent. Misschien heb je een natuurlijke neiging naar een bepaald element, maar het is waardevol om ook naar de andere elementen te kijken. Als je bijvoorbeeld vaak gestrest bent, kan het zijn dat je vastzit in het Hout-element, waarbij Water (de moeder van Hout) overbelast raakt of Metaal (de grootmoeder van Hout) te zwak is om het Hout te temperen.
Het is een dynamisch geheel, en het vraagt om een open benadering van je unieke persoonlijkheid. We zijn geen eendimensionale wezens; we zijn natuur, en we maken dezelfde cycli door als de seizoenen. Hoe we omgaan met die cycli, en waar onze sterke en zwakke punten liggen, is persoonlijk en uniek. Het uiteindelijke doel is om soepel door alle elementen te bewegen. We kunnen boos zijn, maar kunnen we dat ook loslaten? We kunnen veel ideeën hebben, maar wat komt ervan terecht?
Vooruitblik
In de komende blogs zal ik de andere elementen verder bespreken, maar omdat het Water-element en de winter al veel aandacht hebben gekregen, geef ik hier alvast een voorbeeld van de interactie tussen de elementen met Water als hoofdpersoon. De andere elementen volgen later! En omdat de lente letterlijk zich aandient, volgt mijn blog over het Hout element snel.
Water voedt Hout
Water zorgt ervoor dat Hout kan groeien. Het is als een boom die zich uitbreidt en een bos wordt. Stel je voor: je bent net afgestudeerd, neemt de tijd voor rust en reflectie, en daarna komen de ideeën voor de toekomst.
Water controleert Vuur
Te veel Vuur kan door Water worden gedoofd. Een voorbeeld hiervan is de menopauze: het Water-element staat onder druk, heeft te weinig Yin, en we krijgen letterlijke opvliegers. Of je bent een praatgraag die heerlijk staat te kwebbelen op feestjes, maar niet echt oor hebt voor de ander. Dit is een zwakte in het Water element en een 'te veel' in het Vuur element.
Aarde controleert Water
Aarde bouwt grenzen aan de wateroever. Er is een tijd om te plannen en een tijd om te doen. Te weinig aarde zorgt voor eindeloos in je hoofd blijven en je beetje blijft zwemmen in gedachten. Onbegrenzing kan ook leiden tot een burn out, je blijft maar gaan en er zijn geen grenzen. Als er teveel Aarde is, kan er een dam ontstaan, waardoor er geen beweging meer is en stagnatie optreedt. Dit kan zich uiten als een angst om stappen te zetten en je belemmert jou creatieve geest.
Metaal voedt Water
Hoewel Metaal droog is, bevat het mineralen die Water helpen om in een fysieke en voedende vorm te komen. Metaal helpt ook om op te ruimen: wat belangrijk is, neem je mee en dient als leermoment. In de menopauze komt er een einde aan vruchtbaarheid, maar het is ook een vruchtbare tijd voor wijsheid. Vaak zie ik in de praktijk dat mensen in deze fase een nieuwe richting in hun leven kiezen, bijvoorbeeld een andere carrière.
Zoals je ziet, staat alles met elkaar in verbinding. We zijn geen eendimensionale wezens. We zijn natuur, en we maken dezelfde overgangen mee. Hoe we die overgangen ervaren, en waar onze sterke en zwakke punten liggen, is individueel bepaald. Onthoud dat perfecte balans vrijwel niet haalbaar is, maar de beweging ernaartoe maakt het leven interessant.
Een geweldig 5 elementen boek is van collega Dolf:
Dynamiek van verandering en kan je kopen via zijn webshop
Een ander simpel en toegankelijk boek is van Barbara Temelie: Voeding volgens de 5 elementen. Goed te volgen, ook voor de TCM 'leken'.
Copyright © All Rights Reserved